frog-1250485_1280

ก่อนหน้านี้ผมได้เขียนบทความเกี่ยวกับว่า ทำไมเงินถึงใช้กระตุ้นให้คนทำงานไม่ได้ผล ขึ้นมา  หลังจากเขียนบทความนั้นเสร็จ  กำลังใจในการเขียนผมก็หดไปเลย เพราะตอนแรกไม่แน่ใจว่าตัวเองเขียนออกมาโอเคมั้ย เลยเอาต้นฉบับไปให้กู๋กับอี๊ที่ต่างก็มีกิจการของตัวเองอ่าน  ไอ้เราก็คิดว่ามันต้องเป็นอะไรที่ groundbreaking พื้นสั่นแผ่นดินสะเทือนสำหรับคนทำธุรกิจรุ่นเดอะแน่ๆ  แต่พอกู๋กับอี๊อ่านจบ กลับบอกว่าเป็นเรื่องนี้เป็นเรื่องที่เขารู้กันอยู่แล้ว  เงินไม่ได้ช่วยให้คนทำงานดีขึ้น

หอยสิครับ!  รุ่นนี้รู้ ตรูจะหากินต่อยังไงล่ะทีนี้

ด้วยความสงสัยก็เลยนั่งคุยกับกู๋และอี๊ต่อ  ว่าทำไมเขาถึงรู้ว่ามันไม่เวิร์ค อี๊ก็บอกว่า เมื่อก่อนเคยพยายามล่อด้วยรางวัล เช่น สิ้นปีพาไปเที่ยว แต่พอพาไปก็ไม่เห็นว่าพนักงานจะทำงานดีขึ้น สุดท้ายก็เลยเลิก  ส่วนกู๋บอกว่า ถ้าให้เงินล่อมันไม่ได้ผลหรอก ต้องให้ตอบแทนเฉพาะคนที่ทำงานดี  ผมก็เลยถามต่อว่า อ่าว แล้วมีวิธียังไงให้คนที่ทำงานแย่ ทำงานดีขึ้น  ห้องทั้งห้องก็เงียบลง บรรยากาศคล้ายเมฆหมอกปกคลุม ทั้งสองคนมองหน้ากันเลิ่กลั่ก แล้วก็ตอบเสียงอ่อยๆ ว่า  “ก็ต้องใช้เงินล่อน่ะแหละ”


ว้าวววว! เรื่องนี้ทำให้ผมเห็นสองเรื่องครับ

 

ข้อแรกคือ ผมเห็นทางที่ผมจะหากินต่อ(เพราะผมเอามาเขียนได้อีกบทความนึง ๕๕) ส่วนที่ข้อที่สอง คือ มันทำให้เราเห็นว่าเรื่องที่เกิดขึ้นนี้ไม่ใช่ปัญหาพนักงานขี้เกียจ แต่เป็นปัญหาของหัวหน้า  ที่ขนาดรู้ว่าวิธีที่ตัวเองทำอยู่ไม่ได้ผล แต่ก็ยังคงทำสิ่งนั้นอยู่

 

Dan Pink ผู้แต่ง Drive หนังสือด้านจิตวิทยาแรงกระตุ้นภายในของมนุษย์ ได้พูดไว้ใน TED Radio Hour ว่า ความน่ากลัวของการใช้เงินล่อให้คนทำงานนั้น ไม่ใช่เพราะว่ามันใช้ไม่ได้ผลครับ  แต่เพราะว่ามันใช้ได้ผลต่างหาก  

ใช่แล้วครับ

มันยากมากที่จะมาคิดหาวิธีที่จะทำยังไงให้ลูกน้องได้รู้สึกถึงชีวิตที่เลือกได้จากงานที่ทำอยู่

มันยากมากที่จะหาขั้นตอนที่จะทำให้ลูกน้องสัมผัสได้ว่าตัวเองกำลังพัฒนา

มันยากมากที่จะทำให้ลูกน้องได้รู้สึกว่างานที่เขาทำนั้นสำคัญต่อสังคมและโลกนี้อย่างไร

 

แต่มันโคตรง่ายเลยที่จะบอกกับลูกน้องว่า “โอเค นายทำงานนี้ให้เสร็จ แล้วนายจะได้โบนัส 1 หมื่นเหรียญ”  ลูกน้องก็ยิ้มร่า ตกลงด้วยความพอใจ  ส่วนหัวหน้าก็กลับไปนั่งหล่อๆในห้องทำงาน  ภูมิใจกับความฉลาดของตัวเองที่สามารถจบงานได้อย่างรวดเร็ว

 

แต่เขาลืมอะไรไปครับ

ลืมไปว่าถ้าหากความสัมพันธ์ระหว่างหัวหน้ากับลูกน้องมีแค่เรื่องเงิน  


เมื่อใดก็ตามที่บริษัทไหนเสนอเงินให้ลูกน้องคนนี้มากกว่าที่คุณให้  เขาก็พร้อมจะจากคุณไปทันที


เมื่อใดก็ตามที่เราใช้เงินล่อให้ลูกน้องทำอะไรบางอย่างได้ตามเป้า สมองของเขาก็จะเริ่มที่จะโกงเกมส์เพื่อให้ได้ตามเป้าของคุณ โดยไม่สนใจผลลัพธ์สุดท้ายว่ามันจะเป็นอย่างไร

 

เมื่อใดก็ตามที่เราใช้เงินล่อให้ลูกน้องทำงาน เขาจะคาดหวังว่าจะต้องได้แบบนั้นทุกครั้ง และเมื่อใดที่คุณให้เงินกับเขาไม่เท่าเดิม เขาก็จะต่อรองที่จะไม่ทำ

เงินนั้นทำให้ทุกฝ่ายแฮปปี้ในตอนแรก แล้วก็ทำให้ทุกฝ่ายทุกข์ทรมานในตอนจบเช่นกัน 

ตอนต่อไปเราจะมาดูกันว่า ถ้าเงินล่อไม่ได้ แล้วเราจะต้องทำยังไง?